قلم نوری یک ابزار اشارهای است که به کاربر آن امکان می دهد روی صفحه نمایشگر رایانه، حرکت کرده و با فشار دادن دکمه کناری قلم یا فشردن خود قلم روی صفحه (مانند فشار دکمه ماوس) موارد یا فرمان هایی را انتخاب میکند. قلم نوری جایگزین مناسب برای ماوس است و استفاده از آن برای گرافیست ها، سازندگان انیمیشن، طراحان صنعتی باعث می شود تا کارایی و کیفیت کار را، بهبود بخشیده و سرعت انجام کار را، افزایش دهد. از قلم نوری میتوان در طراحیهای دیجیتال بر روی کامپیوتر استفاده کرد.
قلم نوری دارای انواع مختلفی است که هر یک برای کاربرد خاصی مناسب است. صفحات قلم نوری دارای سایزهای کوچک و بزرگ بوده و حساسیت به فشار و وضوح (رزولوشن) آنها با یکدیگر متفاوت است. قلم های نوری بیشتر برای مصارف طراحی، گرافیک و اتوماسیون اداری استفاده میشوند. یکی از مهم ترین ویژگی های قلم نوری نسبت به ماوس آن است که نوک قلم نوری، حساس به فشار است یعنی در یک برنامه گرافیکی مانند CorelDraw و یا PhotoShop هر قدر نوک قلم را بیشتر به صفحه، فشار دهید خطی که رسم میکند پر رنگتر و ضخیم تر میشود.
در گذشته، قلم ها، 512 مرحله فشار را تشخیص می دادند اما اکنون مدل هایی عرضه شده که 1024 مرحله یا حتی 2048 مرحله را شناسایی میکنند. بعضی از قلم های نوری روی یک صفحه بنام Tablet فعال میشوند (چیزی شبیه به ماوس پد) ولی انواع گرانتر آن، مستقیما روی صفحه مانیتور مینویسند. سایز مانیتورها میتواند از 12 تا 21 اینچ باشد. حسن عمده مانیتورهای قلمی آن است که کاربر در همان جایی می نویسد که نتیجه کار را هم، مشاهده می کند. رزولوشن قلمهای نوری هم، هر روز در حال بهبود و افزایش است و از 1000 نقطه در اینچ (dpi یا lpi) به 2000 و 4000 و 5000 رسیدهاست. استفاده از این قلم، اخیرا برای آموزش مجازی هم، کاربرد وسیعی پیدا کرده است.
تنوع قلم های نوری، زیاد است و با توجه به نوع استفاده و کاربرد آن، باید نوع خاصی را، انتخاب کرد. همچنین قلم نوری با قلم هوشمند تفاوت دارد. قلم هوشمند به گونه ای است که با قرار گرفتن بر روی متن یا کتاب خاصی که دارای کد پنهانی است با تشخیص کد فایل مربوط به آن را می خواند. کاربرد این قلم بیشتر در کتاب قرآن با عنوان قلم هوشمند قرآن می باشد که قابلیت تلاوت قرآن با قاریان مختلف و ترجمه های مختلف و امکانات بسیار دیگر را دارد. |